Landbouwvisie verdient meer ambitie

Deze week werd in de commissie Ruimte, Groen en Water gesproken over de landbouwvisie. Daarin staat het beoogd provinciaal toekomstbeeld voor de landbouw in Utrecht voor 2040 onder de titel 'Duurzame groei in een gevarieerd landschap'. De visie biedt voor D66 veel aanknopingspunten met ons eigen verkiezingsprogramma, maar het ontbreekt vooralsnog aan uitgewerkte ambities. De visie staat op 31 oktober op de agenda van Provinciale Staten.

Het zal niemand verbazen dat het in deze landbouwvisie vooral gaat over de toekomst van het boerenbedrijf in onze provincie. Wij menen dat er diverse aspecten van de landbouw die zeer relevant zijn voor onze economie van onze provincie nog onderbelicht blijven in deze visie. Denk aan de hele keten met veiling en koelhuizen, in relatie tot Food Valley (een samenwerkingsverband van Utrechtse en Gelderse gemeenten voor innovatie in de agrifood-sector). Gedeputeerde Krol gaf aan dat vooralsnog de focus heeft gelegen op de ruimtelijke aspecten ten behoeve van de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie. Dit zal wat ons betreft dus nog terugkomen.

De visie schetst de verwachte ontwikkelingen waarmee de landbouw nu veelal te maken heeft. Heel belangrijk is daarbij de schaalvergroting in de landbouw. De verwachting is dat er van de huidige 2000 boeren er over vijftien jaar nog maar zo'n 1200 over zullen zijn. De redenen hiervoor lopen uiteen van ontbreken van een bedrijfsopvolger tot beperkte economische perspectieven. 

De andere bedrijven zullen de vrijkomende grond echter hard nodig hebben, vandaar de term ‘groei’ in de titel van de landbouwvisie. Het ruimtegebruik zal naar verwachting niet groeien, maar het is dus niet zo dat de grond zo maar vrij komt voor bijvoorbeeld natuur. Het is simpel te berekenen dat deze ontwikkeling hoe dan ook zal leiden tot grotere bedrijven. Dit heeft ook risico’s voor  het open en groene landschap en D66 wil er dan ook voor waken dat dit niet het landschap aantast en dat  verrommeling wordt voorkomen.

De provincie wil de boeren hierin de ruimte geven bij deze groei, met als doel om ook te kunnen innoveren. Daar is D66 het mee eens. Het mag en zal echter niet leiden tot ‘veefabrieken’. Het moet op alle niveaus, dus groot en klein, samen gaan in een ontwikkeling naar een duurzame en diervriendelijke landbouw. De inhoud is daarbij letterlijk leidend en niet de cijfertjes. De landbouw zal ook een bijdrage moeten leveren om de kwetsbare natuur in onze provincie te beschermen en te behouden en ook nieuwe energiebronnen te leveren. 

Het is overigens niet zo dat alleen ontwikkelingen ten aanzien van schaalgrootte een rol spelen om in de landbouw het hoofd boven water te houden. De visie gaat ook in op ontwikkeling van stadslandbouw en biologische landbouw. De combinatie van landbouw en bijvoorbeeld recreatie. 

In een dichtbevolkte provincie is de landbouw altijd dichtbij, maar dus ook van belang om het toegankelijk en open te houden: om ook de afstand te verkleinen naar de landbouw en dus de voedselproductie.

Deze landbouwvisie biedt wat D66 betreft inhoudelijk heel veel aanknopingspunten en legt daarbij ook veelal de juiste accenten. Alleen betreuren wij het dat niet nu al  in deze visie concrete doelstellingen zijn gekoppeld, ten aanzien van bijvoorbeeld duurzaamheid, energieproductie of de rol van de landbouw in de natuurontwikkeling. 

Daarmee ontbreekt het aan ambitie. Als je neerzet wat je over tien of twintig jaar wil bereiken of waar je wilt staan, dan pas weet je welke maatregelen je ruimtelijk in de PRS, maar ook anderszins zult moeten nemen. Dit wordt nu helaas voor ons uitgeschoven.

De Landbouwvisie wordt op 31 oktober besproken in de vergadering van Provinciale Staten.