D66: slagvaardige Randstadprovincie gemiste kans!?

Minister Donner lijkt met zijn visie op de bestuurlijke inrichting, die 10 okt jl. verscheen, eerder het tegengestelde te bereiken van wat hij beoogt: een adequaat bestuur van de Randstad als antwoord op de huidige bestuurlijke spaghetti. Een gemiste kans, vindt Fractievoorzitter Jacqueline Versteeg van D66 provincie Utrecht. ”Juist om de economische concurrentie met andere regio’s in Europa en daarbuiten aan te gaan is één krachtige Randstadprovincie nodig i.p.v de Randstad in tweeën te delen", aldus Versteeg. "De keuze om naast twee provincies twee infrastructuurautoriteiten in te stellen is onlogisch vanuit de wens om de bestuurlijke drukte in de Randstad aan te pakken.”

D66 voor vorming Randstadprovincie; onder voorwaarden!

De huidige bestuurlijke inrichting van Nederland dateert uit de 19^e eeuw en kan geen adequaat antwoord meer geven op de vele complexe beleidsvraagstukken van de huidige samenleving, zeker in de Randstad. Dat vraagt om verandering. D66 gelooft in een slagvaardige Randstadprovincie. Maar dat kan alleen als functionaliteit, effectiviteit en op te lossen problematiek leidend zijn voor de nieuwe structuur. 

De Randstadprovincie is geen simpele optelsom van de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland. Zuid Holland kun je bovendien niet los zien van de Randstad. Daarnaast is D66 van mening dat de totstandkoming van een Randstadprovincie staat of valt met de opschaling van alle provincies en gemeenten, omdat Nederland anders bestuurlijk in onbalans raakt. Maar fasering in tijd moet mogelijk zijn.

Voornaamste onderbouwing van Donners visie is samenwerking van de grote steden vanuit economisch perspectief; het versterken van metropolen. Juist om de economische concurrentie met andere regio’s in Europa en daarbuiten aan te gaan is één krachtige Randstadprovincie nodig. Bovendien wordt hiermee voorbijgegaan aan het feit dat er naast economische motieven meerder beleidsvraagstukken in de Randstadprovincies leven zoals het groen houden van het Groene Hart. Files houden ook niet op bij de grens van Utrecht en Noord Holland met Zuid Holland. 

Keuze voor twee infrastructuurautoriteiten onbegrijpelijk

D66 juicht het toe dat de stadsregio’s waaronder Bestuur Regio Utrecht (BRU) - een intergemeentelijk samenwerkingsverband met gebrekkige democratische controle- worden opgeheven. Dat draagt zeker bij aan vermindering van  bestuurlijke drukte. Maar de keuze om twee infrastructuurautoriteiten op te richten vindt D66 onbegrijpelijk vanuit de wens om de bestuurlijke drukte in de Randstad aan te pakken. Immers: twee nieuwe opgetuigde hulpstructuren met eigen bevoegdheden en budget die weer moeten overleggen met twee provincies, de grote steden en het Rijk leidt eerder tot meer bestuurlijke drukte. 

En hoe vindt hierbij de democratische legitimatie plaats? Het oprichten van bestuurlijke hulpstructuren valt bovendien ook niet te rijmen met het regeerakkoord waarin staat dat ten hoogste twee bestuurslagen zijn betrokken bij hetzelfde onderwerp. Dit is allemaal in tegenspraak met de wens zoals Donner in zijn visie verwoordt om de bestuurlijke drukte juist aan te gaan pakken.

Als je de verkeersproblematiek in de Randstad snel wilt aanpakken kun je beter een vervoersautoriteit onder de verantwoordelijkheid van het Rijk brengen waarbij de Tweede Kamer de democratische controle uitvoert. Dat zou echter een centralisatie van een taak zijn waarvan is gesteld dat deze bij het middenbestuur hoort. 

Gemiste kans

De D66 Statenfractie in Utrecht is van mening dat hiermee de kans verkeken lijkt op een werkelijk slagvaardige Randstadprovincie die een antwoord geeft op de complexe beleidsvraagstukken van deze tijd. Wat rest is een structuurverandering waar niemand op zit te wachten. Draagvlak ontbreekt, zowel in de Tweede Kamer als bij de provincies zelf. Dat laatste is niet verwonderlijk: van gelijkwaardigheid in deze discussie lijkt weinig sprake. Het rijk heeft weliswaar de provincies gehoord, maar van een echte dialoog lijkt onvoldoende sprake als een fusie wordt uitgesproken over de hoofden van de provincies heen, die meerwaarde niet inzien en een veranderingsproces eerst gedegen vanuit de inhoud willen aangaan in plaats van eerst een nieuwe structuur te benoemen. 

Ondanks het ontbreken van een democratische meerderheid in de Tweede Kamer wil premier Rutte de plannen doorzetten. Dat roept bij ons de vraag op of de VVD landelijk niet alleen haar liberale principes in de uitverkoop heeft gezet, gezien de vele concessies aan de SGP, maar nu ook de democratische principes terzijde schuift.

De titel van de visienota van Donner heeft als (on?)begrijpelijke titel ‘Bestuur en bestuurlijke inrichting: tegenstellingen met elkaar verbinden’. Donner bestrijdt bestuurlijke drukte mét bestuurlijke drukte. Zo verbindt Donner iets te letterlijk tegenstellingen met elkaar en ontstaat als oplossing voor bestuurlijke spaghetti eerder overkokende spaghetti. Voor de D66 statenfractie is de conclusie dat het kabinet met deze visie het tegengestelde lijkt te bereiken van wat ze beoogde: een adequaat bestuur van de Randstad. Een gemiste kans op een slagvaardige Randstadprovincie.

Deel via: